İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Onaylandı: Sadece 4 ışık yılı uzaklıkta ‘Dünya benzeri’ bir gezegen var

Güneş Sistemi'ne en yakın yıldız olan Proxima Centauri'de olası yaşanabilir bir gezegen bulunuyor. Uluslararası astronomlardan oluşan bir grup bilim insanı, bugün Astronomy & Astrophysics dergisinden yayınlanan bir makalede, 'Proxima Centauri b' isimli gezegenin varlığını resmen onayladıklarını açıklayarak önemli bir duyuruya imza attı. 

Proxima Centauri b gezegeni ilk olarak 2016 yılında yapılan bir araştırmada ortaya çıkmıştı. Veriler epey güvenilir görünüyordu ancak yine de bugüne kadar gezegenin varlığı tam olarak doğrulanamamıştı. Cenevre Üniversitesi'nden İsviçreli bilim insanlarının önderliğinde sürdürülen ve bugün yayınlanan araştırmada ise nihayet Proxima Centauri b'nin varlığı %100 doğrulanmış oldu.

Yeni araştırma için İsviçre yapımı ESPRESSO isimli dünyanın en güçlü spektrometresinden faydalanılmış. Şile'deki Very Large Telescope'un (Çok Büyük Teleskop) üzerine yerleştirilen ESPRESSO ile daha önce görülmemiş kesinlikte dikeyhız ölçümleri yapılabiliyor. ESPRESSO, Proxima Centauri b'yi dört yıl önce ilk kez ortaya çıkaran HARPS isimli eski model spektrometrenin yerine geliştirilmişti.

Konuyla ilgili bazı açıklamalar yapan araştırma lideri Alejandro Suarez Mascareño,”Proxima b'nin varlığını kanıtlamak müthiş önemli bir işti. Proxima b kesinlikle Güneş Sistemi çevresindeki en ilginç gezegenlerden birisi.” ifadelerini kullandı.

Dünya'nın 1,17 katı kütleye sahip, 4,2 ışık yılı uzaklıkta

Elde edilen yeni verilere göre Proxima b gezegeni Dünya'nın yaklaşık 1,17 katı oranında bir kütleye sahip. Kayalık bir gezegen olan Proxima b, Güneş Sistemi'ne sadece 4,2 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Elbette bizim gibi kendi Güneş Sistemi'ni bile keşfetmekte zorlananlar için müthiş bir uzaklık, ancak evrenin büyüklüğünü göz önüne alacak olursak aslında 'kapı komşumuz' bile denebilir.

Proxima b'nin, Proxima Centauri'ye uzaklığı sadece 7 milyon kilometre seviyesinde (Güneş-Dünya arası uzaklıkta ortalama 150 milyon kilometre). Yıldızı etrafındaki bir tam turuysa sadece 11,2 günde tamamlanıyor. Bu yakınlık nedeniyle astronomlar, Proxima b ve Proxima Centauri arasında bir 'kütleçekim kilidi' olabileceğini tahmin ediyor. Yani aynı Dünya ve Ay gibi, gezegenin bir tarafı sürekli olarak yıldıza bakarken diğer tarafı karanlıkta kalıyor olabilir. 

Yaşanabilir bölgede yer alıyor, ancak hemen heyecanlanmamak gerek

Aktif bir kırmızı cüce olan Proxima Centauri, Güneş'in 33'te 1'i seviyesinde bir kütleye sahip. Yani oldukça küçük bir yıldız olduğu söylenebilir. Yıldızın bu boyutları nedeniyle yaşanabilir bölgesi* de görece yakın bir aralıkta bulunuyor. Proxima b'nin yıldızına olan müthiş yakınlığı bu nedenle iyi bir şey. Bilim insanları, gezegenin yaşanabilir bölgede yer aldığını ancak hemen heyecanlanmamız gerektiğini söyledi.

Aktif kırmızı cüce türündeki yıldızların çok güçlü X ışınları yaydığını biliyoruz. Bu konuyla ilgili bazı açıklamalar yapan İsviçreli bilim insanları, Proxima b gezegeninin Dünya'dan yaklaşık 400 kat daha fazla X ışınına maruz kaldığını belirtti. Bu durum elbette Proxima b'nin yaşanabilir olma olasılığını düşürüyor.

Araştırmada yer alan bilim insanı Christophe Lovis,”Bu ölümcül ışınlara karşı gezegeni koruyan bir atmosfer var mı? Ve eğer bir atmosfer varsa bu atmosfer oksijen gibi hayati maddelerin gelişmesini sağlayacak kimyasal elementlere sahip mi? Bu elverişli şartlar ne kadar süre mevcuttu? Tüm bu sorulara gelecekte cevaplar bulmaya çalışacağız. Özelikle de şu anda geliştirme sürecinde bulunan ve bu işler için özel olarak geliştirilen RISTRETTO spektrometresi gibi ekipmanlar bu konuda yardımcı olacak.” şeklinde konuştu.

İlgili makaleye buradan ulaşabilirsiniz. 

*Astronomide bolca duyduğumuz “yaşanabilir bölge” ifadesi bir yıldızın, yörüngesindeki bir gezegenin yüzeyinde sıvı halde su bulundurmasına olanak tanıdığı alan veya uzaklık anlamına geliyor. Örneğin bir yıldız ne kadar büyük veya ne kadar küçük olursa bu yıldızın yaşanalabilir bölgesi de ona göre yıldıza yakın veya uzak oluyor. 

Kaynakça https://phys.org/news/2020-05-espresso-presence-earth-nearest-star.html https://arxiv.org/abs/2005.12114v1

İlk yorum yapan siz olun

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak.